ฮันนี่่ ( Honey ) เป็นคำนามที่เราได้ยินทั่วไปในหลายๆวงการ แต่ที่ชัดเจนมากที่สุดและเข้าใจตรงกันมากที่สุดน่าจะหมายถึง “น้ำผึ้ง”  แม้กระนั้นเวลาเราได้ยินคำว่า honey ครั้งใดมักจะมีผลกระทบเข้ามาในจิตใต้สำนึกอันสะท้อนถึง ความอ่อนหวาน, นุ่มละมุน, อบอุ่น เอาเป็นว่าในเชิงบวกก็แล้วกัน อีกทั้งยังใช้แทนคำเรียกบุคคลอันเป็นที่รักอีกด้วย

ในวงการกาแฟก็เช่นเดียวกัน honey ถูกใช้เรียกขานในหลายๆมุม ที่เด่นๆ เช่น Honey Process, ความหวานจากการคั่วกาแฟระดับ caramelly, หรือกลิ่นอ่อนๆของน้ำตาลไหม้ เป็นต้น  ดังนั้นเวลาเราชิมกาแฟที่อธิบายลักษณะดังกล่าวจำเป็นที่เราต้องมีความจดจำในกลิ่นรสดังกล่าวทั้งจากความคุ้นเคยและการฝึกหัด เพื่อให้แน่ใจว่าในกาแฟตัวที่เราชิมหรือทานอยู่นั้นมีส่วนที่แสดงความเป็น honey อยู่หรือไม่ ในบางครั้งผมมักจะมองหากาแฟที่มีน้ำตาลอยู่จำนวนหนึ่งเพื่อเวลานำมาเบลด์กาแฟจะทานง่ายนุ่มนวล

พักหลังมาเห็นคำบรรยายตามหน้าซองของกาแฟหลายๆตัว หรือรีวิวกาแฟจะพบว่าจะมีคำที่แสดงรสชาติที่ออกโทนเดียวกับ honey อยู่หลายตัวเช่น sweet, Sugary   อย่ากระนั้นเลยถือวิสาสะหยิบน้ำผึ้งของคุณแม่ที่ใช้เติมกาแฟตอนเช้าคงทานกาแฟที่ลูกชาย 2คนคั่วแล้วหา Honey ไม่เจอมั้ง

เราชิมน้ำผึ้งเพื่อสัมผัสกลิ่นรสว่าพื้นฐานเป็นอย่างไร  เราจะได้สามารถเปรียบเทียบกับกาแฟที่เรามีอยู่ ไหนๆก็ไหนๆเอากาแฟมาชิม 2ตัวเลย Kenya กับ Guatemala ว่าเป็นยังไง

ในการชิมกาแฟเราจะสัมผัสถึงกลิ่นรสของกาแฟซึ่งผสมผสานกันอยู่ในกาแฟ  บางตัวแยกแทบไม่ออกว่าอันไหนกลิ่นอันไหนรส  นั่นหมายถึงว่ามันจะประกอบด้วยรสจำนวนวหนึ่งบวกกับอโรมาเบาและอโรมาหนักปะปนกัน เราต้องค่อยๆแงะค่อยๆแกะมันจึงจะเห็นลักษณะของเค้าอันนี้ต้องอาศัยประสบการณ์สักหน่อย

ถึงตรงนี้นึกถึงกล่องคัมภีร์เทวดาขึ้นมาได้  ซึ่งดมหามาตั้งแต่เกือบ 10ปีที่แล้วเลยหยิบออกมา โอ่แทบจามเลยนี้ถ้าเป็นช่วงเช้าแดดส่องลอดหน้าต่างมาด้านหลังจะเห็นไอฝุ่นสวยงามทีเดียว มันเป็นขวดกลิ่นสังเคราะห์ของ SCAA เพื่อฝึกฝนการรับกลิ่นต่างๆเพื่อเกิดการจดจำรวมถึงคู่มือในกล่องที่ชือว่า ” Make Scents of Coffee ” ก็จะมีคำอธิบายกลิ่นแบบต่างๆกันไปวันไหนใครได้ไปงานกาแฟลองแอบเปิดดมดูนะครับ มองผ่านๆคล้ายที่เคาะกากกาแฟอยู่เหมือนกันนะ

ถ้ามีหลักสูตรชิมกาแฟแบบมาตราฐาน จะมีกลิ่นแบบนี้ให้เราได้ทดลองดมแล้วทายดูว่าใช่หรือไม่  แต่ก็นั้นแหละครับการฝึกฝนเรื่องกลิ่นรสนั้นมันนำไปใช้ประโยชน์ได้มากมายสุดแล้วแต่วัตถุประสงค์ เราสองคนเห็นตรงกันมานานแล้วว่าการชิมเป็นหนึ่งในหลายๆทักษะสำคัญที่จำเป็นอย่างมากในการพัฒนากาแฟทั้งเรื่อง การคัดกาแฟสาร, การคั่ว, การเบลนด์ และอื่นๆ  ลองหลับตานึกดูซิว่าหากเราขาดทักษะข้างต้นแล้วจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง  ทั้งหลายทั้งมวลคงไม่มีทางอื่นนอกจากการฝึกฝนทุกๆวันนับเดือนนับปีจนเกิดทักษะความเชี่ยวชาญ
ลองดูนะครับชงกาแฟร้อนหรือชิมกาแฟแล้วดูว่ามีเจ้า honey อยู่หรือไม่  ถ้าไม่มีลองทำแบบคุณแม่ของผมดูนะครับเอาน้ำผึ้งมาเติมลงไปเลย  รับรองไม่ต้องค้นไม่ต้องหา honey มาแน่นอน

วันนี้มีสายหนึ่งเข้ามาบอกขอซื้อกาแฟ Rainbow Runner ไปทานที่บ้าน 1kg ผมเลยถามไปว่าเอาไปทานเป็นกาแฟร้อนหรือกาแฟเย็น ทั้งที่ส่วนใหญ่ที่เห็นซื้อกาแฟไปทานที่บ้านจะทานเป็นกาแฟร้อน ลูกค้าตอบว่าเอาไปทำเป็นกาแฟเย็นครับ เพื่อนไปทานกาแฟเย็นที่ร้านมิสเตอร์ลีมาบอกว่ากาแฟเย็นของมิสเตอร์ลีนี้ “อร่อยมาก” เลยแนะนำมา ผมเลยบอกว่ากาแฟที่ใช้ทำกาแฟเย็นที่มิสเตอร์ลีคือ Rainbow Runner ซึ่งเป็นกาแฟนอกทั้งหมดออกรสเต็มยาวหลังจากทานแล้วกาแฟจะยังกรุ่นอยู่ในลำคอ แล้วผมก็ถามต่อว่าชงด้วยเครื่องมืออะไรคำตอบที่ได้ก็คือ  aeropress

ซึ่งโดยส่วนตัวนิยามมันว่า เอสเพรสโซ่มือ ผมยังคงมองว่ามันเป็นเครื่องมือที่ทำเอสเพรสโซ่ได้ดีโดยไม่ยุ่งยากและราคาไม่แพงประมาณ 1,500 บาท. วิธีการทำก็มีคำอธิบายอยู่ด้านในกล่องเรียบร้อยหรือค้นดูตามอินเตอร์เนทมากมาย

ส่วนตัวมิสเตอร์ลีจะใช้เจ้านี่ชงกาแฟร้อนตอนเช้าทุกวันวันละน่าจะสัก 5-6 แก้ว ให้พ่อแม่พี่น้องในบ้าน  เพราะเราสามารถทำเมนูกาแฟได้หลากหลายและสะดวก  หลายๆท่านที่เคยใช้ aeropress ชงกาแฟจะพบว่ากาแฟจะออกมาคลีนๆ  ผมเลยอธิบายวิธีการชงคร่าวๆว่าชงอย่างไรที่สำคัญลูกค้าถามว่าไซรัปที่ร้านซื้อมาหรือว่าทำเอง ผมตอบไปว่าทำเองครับเพราะ 10ปีที่แล้วไซรัปหรือน้ำเชื่อมสำเร็จรูปยังไม่มีขายเราต้องทำเอง ผมหมายถึงน้ำเชื่อมธรรมดาไม่ใช่น้ำเชื่อมแบบแต่งสีแต่งกลิ่นนะครับ คุยไปคุยมาเลยถามว่าใส่นมอะไรลูกค้าบอกว่าใส่นมสดครับ ผมเคยทำกาแฟเย็นโดยใช้ aeropress แล้วก็เติมนมลงไปรสชาติดีมากครับหากอาจขัดใจท่านที่ชอบหวานๆมันๆไปซักนิด

ผมเลยมีคำแนะนำว่าถ้าอยากให้กาแฟหอมมันและรสชาติผู้ดีๆลองอย่างนี้ซิครับ เช่นใช้กาแฟ Rainbow Runner 2 ช้อนในกล่อง aeropress ที่แถมมาให้ในกล่องบดกาแฟให้ค่อนข้างละเอียดประมาณผงไมโลโอวันตินประมาณนั้นเติมน้ำร้อนลงในกระบอก aeropress ให้ไดีขีดอย่างน้อย 2-3 คนทิ้งไว้ 10 วินาทีแล้วค่อยๆกดน้ำกาแฟออกมาภายใน 20-30 วินาที เราจะได้  espresso ของกาแฟ Rainbow Runner หลังจากนั้นตวงนม Half&Half (ยี่ห้อไหนก็ได้ ) ใส่ลงไป 3 ออนซ์ เราจะได้ลาเต้ที่หอมๆและมีความมันกำลังดีใส่น้ำแข็งพอประมาณลงไป (เทียบได้กับแก้วกาแฟ 16 ออนซ์) รับรองเป็นลาเต้ทีมีรสกาแฟ๊กาแฟที่ดีมากไม่ต้องออกไปนั่งร้านกาแฟให้เสียเวลาเลย หากต้องการความหวานก็ใส่ไซรัปที่ละนิดจนได้รสที่ต้องการครับ มันง่ายๆแค่นี้เอง

คำถามมีอยู่ว่าถ้ารสกาแฟไม่พอดีมากไปน้อยไปทำยังไง ผมมีความเห็นว่าทดลองซัก 2-3ครั้ง จะหาจุดลงตัวได้เองครับลองไปชงดูนะครับ
สรุป การชงกาแฟเย็น  aeropress ง่ายๆทานที่บ้านวันหยุด
1. กาแฟดีๆใหม่ๆรสแซบๆ 2 ช้อนหรือมากกว่า บดค่อนข้างละเอียด
2. เทน้ำลงในกระบอก  aeropress 2-3 ขีด
3. คนให้เข้ากันทิ้งไว้ 10วินาที
4. กดกาแฟออกมาให้จบภายใน 20-30วินาที
5. นมสด, นม Half&Half 3 ออนซ์ เติมไซรัปตามที่ชอบ
6. ดืมกาแฟเย็นอร่อยๆดีๆ ราคาประหยัดที่บ้านสบายใจ

ใจดีแถมฟรีอีก 1เมนูมาแรง “อเมริกาโนเย็น” ทำไงอะ ทำเหมือนเดิมเพียงแต่เปลี่ยนส่วนผสมที่เป็นนม 3 ออนซ์ เป็นน้ำเปล่าแทนแค่นี้ก็ได้อเมริกาโนเย็นตามสมัยนิยมแล้วครับ

“มิสเตอร์ลีมีสอนคั่วกาแฟกับชิมกาแฟไหม๊ครับ” เป็นคำถามที่พักหลังเราได้ยินถี่ขึ้นเรื่อยๆ เอาแค่มีคำถามมาเราก็ดีใจแล้วเพราะอย่างน้อยก็มีคนให้ความสำคัญในเรื่องที่จำเป็นอย่างมากในการพัฒนากาแฟให้ดีขึ้นคือการชิมกาแฟ  ( cupping ) ในวงการอาหารผู้ที่จะทำหน้าที่สำคัญในเรื่องการทำอาหารก็คือ เชพ และการชิมก็เป็นหนึ่งในทักษะที่เชพจำเป็นต้องมีหากไม่มีทักษะการชิมเสียแล้วโอกาสจะสร้างสรรค์อาหารที่มีรสชาติแสนวิเศษแทบเป็นไปไม่ได้เลย ยกตัวอย่างรายการอะไรซักอย่างชาวสวนเอาผักให้เชพชิมเพื่อให้เชพประเมินบุคลิกพื้นฐานว่าสามารถไปอยู่ในเมนูอาหารสไตล์ไหน ในวงการกาแฟก็เช่นเดียวกันการชิมก็เป็นหนึ่งในหลายๆทักษะที่มิสเตอร์ลีคิดว่าจำเป็นต้องมีเพราะหากเราไม่มีทักษะในการชิมแล้วละก็เราจะรู้ได้อย่างไรว่ากาแฟที่เราคั่วที่เราใช้เป็นอย่างไร

ถ้าผู้ที่เริ่มต้นเอาแค่สังเกตเรื่องความสะอาดและกลิ่นรสที่ไม่พึงประสงค์ให้ได้ก่อนในเบื้องต้นก็โอเคแล้วค่อยมาว่ากันเรื่องรายละเอียดซึ่งต้องค่อยๆฝึกฝนเรียนรู้กันไปแล้วเราจะเริ่มต้นอย่างไร วัฒนธรรมการชิมกาแฟแบบนี้มีมานานแต่ที่เป็นแบบแผนเราคงต้องให้แบบ SCAA  มันจะยากไหม๊อ่ะ? ก็พอสมควรแต่ต้องค่อยๆเรียนรู้ไปในเรื่องเหล่านี้
แต่หากอยากจะฝึกการชิมกาแฟ ( Cupping ) จริงๆละก็ผมมีคำแนะนำเล็กๆน้อยที่คิดว่าน่าจะมีประโยชน์ต่อร้านค้าหรือบุคคลที่สนใจเพื่อที่เราจะได้ไม่สับสนในแนวทางมากเกินไป
1. ฝึกการชิมพื้นฐานจากแบบทดสอบของ SCAA หรือรูปแบบทั่วไปค่อยๆรับรู้รสไปตามคำอธิบายเช่น aroma, acidity, body, balance, aftertaste เป็นต้น
2. หาที่อบรมพื้นฐานการชิมจาก class ที่เน้นการชิมโดยเฉพาะเลยไม่ใช่การชงอาจหายากซักนิด
3. จากนั้นก็ค่อยๆหากาแฟตัวอย่างจากหลายๆที่หลายๆแบรนด์ (ไม่เกิน 1 เดือนนับจากวันคั่ว) เท่าที่จะทำได้และฝึกฝนให้เวลามันหน่อยจะค่อยๆเริ่มมองเห็นลักษณะตามคำบรรยาย

การชิมกาแฟนั้นมันไม่สามารถมองเห็นภาพได้แต่ใช้ประสาทสัมผัสรับรสอย่างตรงไปตรงมาโดยเราจะต้องเป็นเพียงผู้ดูเท่านั้นไม่มีการตั้งธงหรือความเห็นก่อนหรือระหว่างชิม อาจต้องอดทนฝึกฝนกันหน่อยเพราะหากเรามีกลุ่มความคิดหรือสิ่งอื่นบดบังระหว่างการชิมอาจทำให้เราคลาดเคลื่ิอนจากสาระสำคัญของกาแฟตัวนั้นๆ  ทำให้เราไม่สามารถมองกาแฟอย่างที่เค้ามีเค้าเป็นแต่อาจเป็นการชิมที่เราอยากให้มีหรืออยากให้เป็นก็ได้ หากชิมกาแฟจนชัดแล้วค่อยมาทบทวนขบคิดวิเคราะห์กันทีหลังก็ได้แถมมีประโยชน์มากอีกด้วย การชิมกาแฟที่เราเห็นในที่ต่างๆโดยเฉพาะจากสื่อออนไลน์นั้นมีวัถตุประสงค์ที่หลากหลายมากมายสุดแต่ว่าจะนำไปใช้ประโยชน์อะไร

ยกตัวอย่างเช่นมิสเตอร์ลีจะหากาแฟสารไทยหรือนอกซักตัวที่มีบุคลิกแบบ ช็อค รสฉ่ำผลไม้ รสลึก รสเต็ม นำมาใช้ประโยชน์ในเบลนด์กาแฟแบบที่ต้องการ  เราจะรู้ได้อย่างไรว่ากาแฟที่ชื่อนั้นชื่อนี้เค้าว่ากันอย่างงั้นเค้าว่ากันอย่างงี้แท้จริงเป็นเช่นไรไม่มีทางอื่นเลยนอกจากคั่วกาแฟตัวนั้นครั้งแล้วครั้งเล่าชิมแล้วชิมเล่าจนมั่นใจว่าได้คำตอบที่ชัดเจนด้วยตัวเราเอง นั่นเป็นการคั่วและชิม ( Roasting&Cupping ) เพื่อมองหากาแฟสารที่โรงคั่วกาแฟเราจะนำเขามาใช้

ฝึกชิมกาแฟหลายๆรูปแบบเราจะค่อยๆสังเกตข้อเด่นข้อด้วยของกาแฟแต่ละเมนู

แต่การชิมกาแฟที่ผมแนะนำเป็นอย่างมากสำหรับทุกๆท่านและนำไปใช้ประโยชน์ได้จริงไม่ใช่ชิมเพื่อใช้บอกรสเก๋ๆหรือกล่าวคำฝรั่งที่ร้อยวันพันปีจะถูกพูดถึงซักครั้งนั้นคือการ cupping “กาแฟเย็น”

Cold Brew Coffee กาแฟเย็นดริปที่มีความน่าสนใจไม่น้อยเลย

กาแฟไนโตร ก็แปลกดีเท่ดี

ทำไมจึงเป็นเช่นนั้นท่านเจ้าของร้านคงมีคำตอบอยู่ในใจใช่ไหม๊ครับและควรให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง  เช่น การชิมเมล็ดกาแฟคั่วตั้งต้นว่ามีกลิ่นรสเป็นอย่างไรถ้าทำกาแฟเย็นรสจัดจ้านใช้ได้ไหม๊ มีกลิ่นไม่พึงประสงค์ซ่อนอยู่มากน้อยอย่างไรเช่นกลิ่นควันกลิ่นไหม้มีมากน้อยอย่างไรพอได้หรือไม่ กาแฟที่มีน้ำมันออกมามากๆลองดมลองชิมดูซิมีกลิ่นหอมหรือกลิ่นหืน เป็นต้นเพราะการชิมแบบนี้นั้นจะก่อเกิดประโยชน์อย่างมากกับสินค้าในร้านแน่นอน หากจะถามว่าถ้ามิสเตอร์ลีเปิดสอนการชิมกาแฟแล้วดมกับผมคิดว่า การชิมกาแฟที่เน้นกาแฟเย็นจะได้ประโยชน์กว่า…ถามว่าทำไม? กาแฟเย็นมีรูปแบบหลากหลายมากขึ้น ตัวแปรมากมายในการออกรสก็เยอะเราจะได้เรียนรู้ยิ่งๆขึ้นๆไป  ส่วนกาแฟร้อนนั้นหากเลือกกาแฟดีๆราคาแพงหน่อยมาตราฐานดีๆ  ผมว่าหาคำตอบได้ไม่ยากนัก

คนเรามักมองข้ามสิ่งที่เราเห็นอยู่ทั่วไปว่าธรรมดาเพราะเราคุ้นเคยและไม่มีอะไรน่าสนใจ แต่หากมีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเราอาจจะมองเห็นหรือรู้สึกว่ามันดีมันน่าสนใจ หรือแม้กระทั้งเห็นความงามซึ่งอยู่ตรงหน้าเปลี่ยนไปเช่น ในวันที่ธรรมดาวันหนึ่งเราอาจรู้สึกว่าน่าเบื่อน่าจะมีอะไรน่าสนใจกว่านี้หรือในวันที่เราเป็นปกติอยู่เกิดปวดหัวตัวร้อนเป็นไข้หรือหกล้มได้รับบาดเจ็บเราจะรู้สึกเองว่าตอนปกตินะดีอยู่แล้ว  อย่างสถานที่ท่องเที่ยวที่ว่าอยู่ใกล้ขอนแก่นมากผมกับแม่ผ่านไปบ่อยๆแต่ไม่ได้แวะซักกะทีเคยถามคุณแม่ว่าเข้าไปดูหน่อยไหม๊คำตอบก็คือเฉยๆ  สถานที่นั้นคือ ” ทะเลบัวแดง” หากท่านที่เคยทานแกงสายบัวทั้งในแบบน้ำยาป่าหรือแกงใส่กะทิอันนั้นแหละครับ  จวบจนมันมีชื่อเสียงขึ้นมาทั้งในระดับประเทศเลยไปไกลจนถึงต่างประเทศ จนทำให้สถานที่ที่เคยธรรมดากลายเป็นไม่ธรรมดา หลบเรื่องกาแฟไปดูท้องทุ่งกันหน่อย.

ถึงทะเลบัวแดงเราก็ต้องนั่งเรือออกไปชมกันมองจากฝั่งไม่ค่อยเห็น

เรือมีสองแบบลำใหญ่ไฟเบอร์ นั่งสบายไม่น่ากลัวมีชูชีพประจำเรือและชมชิดติดขอบน้ำก็ต้องนั่งเรือหางยาวเล็ก

ผมเป็นคนที่ชอบแกงสายบัวมากเลยทีเดียวแต่เป็นแบบไม่ใส่กะทิแถวบ้านเรียกแกงลาว

ตอนที่ไปนี้บัวแดงยังไม่เต็มที่คนเรือบอกถ้าจะให้สุดๆกลางเดือนมกราคมครับเต็มบึงเลย ข้อแนะนำคือควรไปตอนเช้าๆดอกบัวบานลมเย็นสะอาดต่างจากทะเลที่จะมีกลิ่นไอทะเลแบบเนอะนิดๆ  เรียนเชิญนะครับใครมีโอกาศมาแถวๆขอนแก่นอุดรธานีหนทางสะดวก

ทะเลบัวแดง ตั้งอยู่ในอำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี อยู่ในบึงน้ำจืด บึงหนองหาน แหล่งน้ำธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ไป ด้วย พันธุ์ปลา พันธุ์นก และพืชน้ำ จำนวนมาก โดยดอกบัวจะออกดอกมีปริมาณมากที่สุดในช่วงเดือนธันวาคม – กุมภาพันธ์ และค่อย ๆ ลดปริมาณ ลงในเดือนมีนาคม ดอกบัวจะบานในช่วงเช้าตรู่จนถึงเวลาประมาณ 11.00 น. นักท่องเที่ยวจะมองเห็น ดอกบัวแดง บานเต็มท้องน้ำ หนองหานสุดลูกหูลูกตางดงาม อย่างหาที่เปรียบไม่ได้ จึงเป็นที่มาของคำว่า ทะเลบัวแดง ซึ่งในทุกปี นักท่องเที่ยว สามารถความงดงามของทะเลบัวแดง หนองหานกุมภวาปี ได้ตั้งแต่วันที่ 1 เดือนธันวาคม จนถึงสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ ของทุกปี  มีงานเทศกาลทะเลบัวแดงบาน หนองหานกุมภวาปี ณ วัดบ้านเดียม ตำบลเชียงแหว อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี

ดอกบัวบานเต็มที่ช่วงใด ก่อนเดินทางให้สอบถามไปที่ ที่ทำการปกครองอำเภอกุมภวาปี โทรศัพท์ 042 – 334 – 446  สำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานอุดรธานี โทรศัพท์  042 – 325 – 496, 042 – 326 – 436

ที่มา http://www.paiduaykan.com/

มิสเตอร์ลีขอแจ้งวันรับออร์เดอร์ช่วงปีใหม่

วันสุดท้าย
21 ธันวา 58

เปิดรับอีกที
4 มกรา 59

เนื่องจากช่วงเทศกาลปีใหม่ขนส่งจะปิดทำการ จึงขอรบกวนลูกค้าทุกท่านสต็อกกาแฟให้เพียงพอในช่วงเทศกาลหยุดยาวนี้ด้วยครับ

จึงเรียนมาเพื่อขออภัยในความไม่สะดวก
ขอบคุณมากครับ

ขึ้นหัวเรื่องว่า กาแฟ 3 ทวีป ไม่ใช่เบลนด์กาแฟใหม่อะไรแต่เป็นกาแฟที่มีชื่อเสียงจากแหล่งปลูกที่มีชื่อทั้ง 3 ทวีปคือ อเมริกาใต้, แอฟาริกา, เอเซีย กาแฟจากทั้ง 3 แหล่งก็จัดได้ว่าเก่าแก่และมีประวัติยาวนานอาจดูไม่เหมือนกาแฟที่มีชื่อยุคหลังๆ แต่ด้วยลักษณะเฉพาะตัวที่ไม่เหมือนใครหรือถ้าจะพูดให้ชัดขึ้นคือแตกต่างกันแทบจะสิ้นเชิงทีเดียวในแง่กลิ่นและรส  แต่ใช่ว่าแต่และแหล่งจะไม่มีความโดดเด่นอย่างน้อยก็มีอยู่ประเทศหนึ่งที่ขายกาแฟเยอะเป็นอันดับหนึ่งมาตลอดและยังคงเป็นอันดับหนึ่งอีกนานนั่นคือประเทศบราซิล

กาแฟของที่นี่จะมีลักษณะที่แตกต่างไปที่อื่นตรงส่วนใหญ่เป็นกาแฟ natural process ( dry ) หรืออาจเป็นประเภท semi process ( honey ) บ้างกลิ่นรสของกาแฟบราซิลเป็นเช่นไรอาจตอบได้รวมว่า  ช็อคโกแลต, นัท (ถั่วมากน้อยสุดแล้วแต่), สวีท

กาแฟบราซิลนั้นหากเป็นคอกาแฟรุ่นคลื่นที่ 3 หรือ 3ครึ่ง อาจไม่มีอะไรน่าสนใจเพราะบุคลิกที่เจอนั้นไม่ค่อยมี fruit&flowery ซึ่งบราซิลผมเคยได้ยินว่าก็มีการจัดแข่ง cup cf excellent แต่ยังคงไม่ค่อยได้รับความสนใจเท่าใดนัก แต่ที่นิยมคือเป็นส่วนผสมในเบลนด์และเป็นกาแฟที่มีบอดี้ที่ OK

มาถึงกาแฟอีกทวีปคือแอฟาริกาและกาแฟที่ว่าดังกล่าวคือ กาแฟเคนย่า ซึ่งคอกาแฟบ้านเราที่เริ่มเรียนรู้เรื่องกาแฟมักจะนิยมกาแฟของเคนย่า เพราะกาแฟเคนย่านั้นมันเรียกได้ว่า powerful acidity and fruit

กาแฟเคนย่าที่ดีจะสมบูรณ์ทั้งรูปร่างหน้าตาและรสชาติ

กาแฟเคนย่าเป็นกาแฟราคาค่อนข้างสูงมักจะแยกเกรดขาย ในรูปด้าบบนเป็น Kenya Peaberry (ซ้าย), Kenya AA (ขวา)

ผู้ที่พิสมัยรสเปรี้ยวผลไม้คงจะชื่นชอบ แต่กาแฟเคนย่ามีดีกว่านั้นตรงที่เป็นสายพันธุ์ SL28, SL34 ซึ่งก็เป็นสายพันธุ์ที่พัฒนามาจาก Bourbon การันตีคุณภาพอยู่แล้ว  อยู่เพียงแต่ว่าจะทานในรูปแบบใดและรับรสจำพวก lemon, apricot ได้กันประมาณไหนรวมไปถึงขนาดของรสช็อทที่ทำให้เราดื่มได้อย่างมีความสุข

มาถึงตัวสุดท้ายที่เป็นขวัญใจของผมเป็นส่วนตัว ซึ่งมิได้หมายความว่ากาแฟตัวดังกล่าวจะดื่มลงไปแล้วอร่อยสุดๆ, หอมสุดๆ, นุ่มนวลหอมหวานสุดๆ แต่เค้ามีความไม่เหมือนใครอย่างสุดๆ  กาแฟที่ว่ามาจากทวีปเอเซียเพื่อนบ้านเรานี่เอง สุมาตราเมนเดลลิง เกรด1  ทำไมผมถึงพูดเช่นนั้นต้องย้อนไปปี 2007 ช่วงที่เราทำเบลนด์ Rainbow Runner อยู่นั้นเราได้ชิม ( cupping ) กาแฟ big name หลายๆตัวจากที่คั่วเองและโรงคั่วที่มีชื่อเสียงในต่างประเทศเช่น Stumptown, Paradise Roaster, WBC 2007, intelligentsia coffee มีกาแฟดีๆมีหลายตัว

Sumatra Mandheling TP G1 ( TP~triple pick ) คัดมาแบบสวยๆเลย

แต่พอมาถึงการให้คะแนนผมมักจะให้คะแนนกาแฟสุมาตราค่อนข้างดี ซึ่งกาแฟสุมาตราเป็นกาแฟในหมวด Base-Note Coffers. กาแฟมีลักษณะเต็มบอดี้ดี, กลิ่นรสลึก, มีลักษณะกลิ่นรสทางสมุนไพรบางครั้งมีลักษณะกลิ่นคล้ายๆตอนฝนตกใหม่ๆ ( earthy notes ) มีโอกาสลองหาทานดูนะครับ

มาถึงตรงนี้หลายๆท่านที่ทานกาแฟมานานๆจะรู้ได้ด้วยตนเองว่ากาแฟที่ว่าเหมือนๆกันแท้จริงแล้วมันไม่เหมือน  หากมองลึกลงไปอย่างละเอียดจะพบว่าการที่ร้านกาแฟใดร้านหนึ่งที่มีชื่อเสียงขึ้นมาได้โดยอาศัยโชคช่วยนับวันจะหาไม่ได้แล้ว เพียรต้องอาศัยความรู้จากการฟัง, การคิด, การเขียน, การอ่าน และที่สำคัญจะต้องศึกษาลงในแนวลึกเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆเพื่อให้เรากระจ่างในเรื่องสำคัญๆโดยประจักษ์ด้วยตนเอง มิใช่จากการจำ, การอ่าน แต่ฝึกฝนจนชำนาญและเชี่ยวชาญในเรื่องที่ตนเองทำ
” กาแฟก็เป็นเช่นเดียวกัน “

ทีฆายุโก โหตุ มหาราชา     ขอจงทรงพระเจริญ

กาแฟคั่วอ่อนคั่วกลางคั่วเข้มอันไหนดีกว่ากัน….ให้ผมตอบก็ตอบไม่ถูกแต่ผมคิดว่ามันเหมาะสมกับรูปแบบการใช้มากกว่า  เช่นกาแฟแพงๆหลายตัวที่เราเคยเห็นส่วนมากจะคั่วอ่อนๆเสียส่วนใหญ่ไม่ค่อยเห็นกาแฟดีๆราคาๆแพงคั่วกลางไปทางเข้มที่มีก็น้อยมาก  ทำไมหล่ะ? ในความเห็นของเราจากการชิมกาแฟ ( cupping ) เกือบจะทุกวันก็จะพบว่ามันมีข้อสังเกตอยู่หลายประการรวมไปถึงโครงสร้างการให้กลิ่นและการออกรสในระดับการคั่วที่ต่างกัน  จะเห็นได้ว่าเวลาเราเจอกาแฟคั่วอ่อนที่แพงๆจะบรรยายยาวมากส่วนใหญ่จะหนักไปทาง apple, peach, berry, milk chocolate เป็นต้น

ก็เพราะว่าเมื่อคั่วที่ระดับอ่อนความหลากหลายของรสอันเกิดจากสายพันธุ์ของกาแฟจะปรากฏขึ้นหากเจอสายพันธุ์ดีๆกาแฟดีๆมันจะแสดงความโดดเด่นออกมาแต่หากเป็นกาแฟสายพันธุ์รองจะไม่ค่อยมีความน่าสนใจแถมออกอาการจืดๆเปรี้ยวๆแบบไม่น่าสนใจ  ดังนั้นเรามักจะเห็นกาแฟที่สายพันธุ์ดีๆนำมาคั่วอ่อนประมาณ sample roast หรือตัวแข่งบางตัวสีประมาณ Agtron 60-70 (ประมาณ Guatemala Antigua ด้านล่าง )แต่หากคั่วไปมากกว่านี้ลักษณะเด่นของกาแฟจะค่อยๆผ่านช่วง sugar browning มาจะทำให้ความแตกต่างเรื่องกลิ่นรสอันเกิดจากสายพันธุ์เริ่มรับรู้ได้น้อยลง  แต่ก็ใช่ว่ามันจะไม่น่าสนใจเพราะมันจะเริ่มเข้าสู่โหมด เอสเพรสโซ่ คือประมาณ bittersweet ความฉ่ำเปรี้ยวของกาแฟจะลดลง body ก็จะเริ่มมากขึ้นและไล่ไปเรื่อยๆจนยิ่งเข้มมากเท่าไหร่ความฉ่ำเปรี้ยวก็จะไม่เหลือ body ลดลงแถมขมไหม้ก็ทยอยตามมามันอยู่ที่เราจะเลือกใช้มันอย่างไร

กาแฟที่คั่วอ่อนมักนิยมใช้ในแบบ filter เสียมากกว่าจะนำมาทำเอสเพรสโซ่  ร้านค้าจะต้องเลือกกาแฟให้เหมาะสมกับสไตล์หรือกลุ่มลูกค้าและควรทำความเข้าใจสักนิดว่าเขาต้องการอย่างไร  ส่วนใหญ่กาแฟคั่วกลางๆขึ้นไปมักจะได้กาแฟที่ออกแนว chocolate เป็นหลักอาจมีถั่วนิดบ้างแล้วแต่ชนิดของกาแฟที่ใช้และการนำไปใช้  เรามักจะเห็นว่าโรงคั่วกาแฟหลายๆแห่งที่มีกาแฟดีๆจะเน้นที่กาแฟคั่วอ่อนเป็นหลักซึ่งมันอาจตอบโจทย์ความพิเศษของกาแฟชั้นดี

แต่ในหลายๆมุมที่ได้ยินได้ฟังก็อาจไม่ใช่คำตอบของอีกหลายๆท่านที่ชอบรสชาติที่คุ้นเคยคือกาแฟขมนิดเข้มหน่อยอะไรทำนองนั้น  โดยหลักการผมเชื่อว่ากาแฟตั้งต้นนั้นมาจากกาแฟร้อนก่อนไม่ว่าจะเป็นการชงโดยวิธีใดก็ตามจึงสามารถสร้างสรรรูปแบบรสชาติตามต้องการได้เช่น ต้องการกาแฟคั่วอ่อนกลางเข้ม, เปรี้ยวผลไม้หอมดอกไม้, กลิ่นชาสมุนไพร เป็นต้น

ผิดกับกาแฟเย็นที่มีตัวแปรเข้ามาเกี่ยวข้องอีกมากมายเช่น นม, น้ำตาล, น้ำแข็ง ซึ่งจะไม่เป็นการง่ายนักที่จะสัมผัสรสชาติของกาแฟโดยตรงอาจจะต้องมองเป็นภาพรวมๆว่ารสชาติเป็นอย่างไร   ถามว่าทำไม? เพราะกาแฟเป็นส่วนหนึ่งของส่วนผสมต่างๆของทั้งหมดของกาแฟเย็นผิดกับกาแฟร้อนที่ส่วนที่เป็นน้ำนั้นไม่ค่อยมีบทบาทในแง่รสชาติแต่จะมีส่วนในเรื่องของความเข้มข้นของกาแฟเสียส่วนใหญ่  ที่กล่าวมาทั้งหมดไม่ได้บอกว่ากาแฟแบบใดดีแบบใดด้อยแต่เป็นเรื่องของความมีความเป็นของกาแฟที่เราสามารถจะเลือกใช้ให้เหมาะสมกับความต้องการที่นับวันจะหลากหลายมากยิ่งขึ้น